Reklama

Jezuici w granicach obecnej diecezji zielonogórsko-gorzowskiej (1)

Kolegium i kościół w Głogowie

2018-10-31 08:30

Ks. Adrian Put
Edycja zielonogórsko-gorzowska 44/2018, str. IV

archiwum „Aspektów”
Fasada kolegium jezuickiego

Dzieje zakonu jezuitów to historia prawdziwie pasjonująca. 230 świętych i błogosławionych na czele z założycielem św. Ignacym, tysiące placówek i kolegiów na całym świecie, obrona wiary i odnowa szkolnictwa oraz szczególne posłuszeństwo Ojcu Świętemu. Z takimi faktami kojarzymy jezuitów. Dziś nie ma ich na terenie naszej diecezji, ale w przeszłości stworzyli prężne placówki nad środkową Odrą. To o nich będzie ta opowieść

Na łamach „Aspektów” pisałem kilka lat temu o joannitach i templariuszach na Ziemi Lubuskiej. Zbierając materiały do tamtych tekstów, już wówczas napotykałem ślady działalności jezuitów na terenie naszej diecezji. Do podjęcia tego tematu dodatkowo zainspirowała mnie osoba najbardziej dziś znanego jezuity – papieża Franciszka oraz św. Stanisława Kostki, nowicjusza jezuickiego.

Z historii zakonu

W XVIII wieku byli największym i najbardziej wpływowym zakonem katolickim na świecie. Towarzystwo Jezusowe zostało założone przez św. Ignacego Loyolę żyjącego w latach 1491 – 1556, a zatwierdzone przez papieża Pawła III w 1540 r. Ze swoim powołaniem wpisali się w potrydencką odnowę Kościoła. Ich szczególnym znakiem rozpoznawczym było szkolnictwo, a tworzone kolegia jezuickie pokryły gęstą siecią Europę oraz inne kontynenty.

W XVI wieku stworzyli tzw. Republikę Guaranów w Ameryce Południowej, czyli pierwsze i jak dotąd jedyne państwo zorganizowane według idei „od każdego według jego możliwości, każdemu według jego potrzeb”.

Reklama

Ogromną rolę odegrali także w dziejach naszej ojczyzny. Akademia Wileńska, działalność ks. Piotra Skargi SI, ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego SI i ks. Jakuba Wujka SI to tylko najbardziej wymowne przykłady z dziedziny kultury i nauki.

W 1773 r. papież Klemens XIV, pod naciskiem władz świeckich, rozwiązał zakon. Dekret kasacyjny nie został jednak ogłoszony na ziemiach wcielonych do Rosji po pierwszym rozbiorze Polski. Dzięki temu zakon mógł przetrwać aż do przywrócenia go w 1814 r.

Obecnie zakon zrzesza prawie 17 tys. członków. Na całym świecie prowadzą prawie pół tysiąca liceów i uniwersytetów. W Polsce obecni są w ponad 40 placówkach. Gdy po II wojnie światowej nasza obecna diecezja tworzyła wielką Administrację Apostolską Gorzowską, to wówczas w znajdującym się na naszym terenie Szczecinie jezuici byli obecni. Po roku 1972 nie ma ich nad środkową Odrą.

Jezuici w Głogowie

Zapewne najwspanialszymi pozostałościami po zakonnikach jest kościół i kolegium w Głogowie. Południowe ziemie diecezji to tereny historycznego Śląska i z tą prowincją wiążą się dzieje głogowskich jezuitów.

Jezuici na Śląsku prowadzili bardzo ożywioną działalność. Ufundowali wiele placówek, w tym kolegiów, które pośród wszystkich ośrodków jezuickich posiadały najwyższą rangę.

Do Głogowa próbowano jezuitów sprowadzić już w drugiej połowie XVI wieku. Ostatecznie jednak zakonnicy przybyli tu w 1625 r. dzięki staraniom starosty Jerzego Oppersdorffa. Placówka musiała się rozwijać bardzo dynamicznie, bo już po roku uzyskała rangę rezydencji. Przy niej zorganizowano średnią szkołę publiczną zatrudniającą 5 nauczycieli. W pierwszych latach z braku wystarczających obiektów uczniowie jezuiccy pobierali naukę u głogowskich dominikanów. Nauczanie w szkołach jezuickich stało w tamtym czasie na bardzo wysokim poziomie. Dbano nie tylko o kształcenie intelektualne, ale również o wszechstronne wychowanie. Temu służyć miał m.in. teatr jezuicki, który pierwszą premierę sztuki zatytułowanej „Wniebowstąpienie” miał już w 1629 r. Od 1654 r. jezuici wystawiali także duże spektakle o treści religijnej.

W początkowym okresie posługi jezuitów w Głogowie zakonnicy musieli kilka razy opuszczać miasto ze względu na bardzo silne wpływy protestanckie. Dopiero podpisanie pokoju westfalskiego zapewniło stabilizację w ich pracy. Rozwój placówki jezuickiej pozwolił w 1651 r. uzyskać jej status kolegium, w którym na koniec XVII wieku uczyło się 240 uczniów. Przy kolegium w 1662 r. ufundowano także konwikt, który dawał schronienie ponad dwudziestu uczniom. Kolegium istniało do 1776, tj. do kasaty Towarzystwa Jezusowego na Śląsku.

Kościół Bożego Ciała

To bez wątpienia jedna z najwspanialszych świątyń w dziejach Głogowa, a także w całej naszej diecezji. Choć zniszczona podczas ostatniej wojny, to do dziś zachwyca swą majestatyczną bryłą oraz wystrojem.

Miejsce, w którym stoi, ma także swoją historię. Jezuici nabyli teren, na którym prawdopodobnie znajdowały się ruiny dawnego zamku książąt głogowskich z 1406 r. Przy zamku znajdował się niewielki kościółek, który – choć bardzo skromny – zaczął pełnić rolę kaplicy zamkowej. Całość staje się własnością jezuitów w 1653 r. Podejmują prace budowlane, ale ich pierwszy kościół był także małym obiektem. W 1696 r. postanowili go znacznie rozbudować. Projektantem nowego kościoła był włoski architekt Giulio Simonetti. Nowy, imponujący obiekt oddano do użytku w 1702 r., jednak już w 1711 r. kościół spłonął wraz z wyposażeniem. Rozpoczęto jego odbudowę.

Z zewnątrz najbardziej efektowna jest elewacja zachodnia z głównym wejściem. Jej twórcą był Adam Karinger. Fasadę ozdobiono trzema portalami, głównym i dwoma bocznymi. Kościół jezuicki w Głogowie posiada bardzo wiele kaplic. Po ostatniej wojnie wiele z nich zostało zniszczonych, jednak do dziś są one świadectwem piękna tej świątyni. Za Internetową Encyklopedią Ziemi Głogowskiej wymienię je po kolei: kaplica Najświętszej Maryi Panny (malowidła częściowo zachowane stanowią wizualizację wezwań hymnu „Salve Regina”), kaplica św. Judy Tadeusza, kaplica św. Alojzego, kaplica św. Jana Nepomucena zachowała oryginalny ołtarz ufundowany przez księcia von Liechtenstein, kaplica Matki Bożej Bolesnej posiada zachowany oryginalny barokowy ołtarz, kaplica św. Feliksa, a dawniej św. Anny, kaplica św. Franciszka Ksawerego z oryginalnym ołtarzem z 1717 r. i ostatnia kaplica przed zakrystią, czyli dawna Świętego Krzyża.

Kolejny wielki pożar miał miejsce w 1758 r., w wyniku czego obiekt popada w ruinę. Dopiero w 1796 r. rozpoczęto odbudowę. Niestety kolejny pożar, tym razem wnętrza świątyni, z 1809 r. spowodował przekazanie obiektu na potrzeby wojska. Świątynia od 1833 do 1945 r. pełniła rolę kościoła garnizonowego. Ostatnia wojna doprowadziła do nieodwracalnych zniszczeń w kolegium i samym kościele.

Po wojnie

Bardzo mocno zniszczony kościół był odbudowywany etapami. Wielką stratą było zniszczenie znacznej części oryginalnego wyposażenia i wystroju. Obecny ołtarz i organy pochodzą z protestanckiego kościoła w Kożuchowie. Do roku 1960 kościołem zajmowali się głogowscy redemptoryści. Następnie władze przekazały kościół parafii pw. św. Mikołaja. Wielkie zasługi dla dzieła odbudowy miał ks. Zbigniew Kutzan, który rozpoczął odbudowę części kolegium, urządził salki katechetyczne, zorganizował Dom Rekolekcyjny, biuro parafialne i mieszkania dla księży. Prace kontynuował ks. kan. Stanisław Jaworecki. W ostatnim czasie uporządkowane zostały imponujące podziemia kościoła. Dawniej spoczywały tu doczesne szczątki zakonników. Nowy proboszcz ks. kan. Stanisław Brasse rozpoczął nowe remonty i rekonstrukcje. Widać u nowego proboszcza, z pochodzenia głogowianina, szczególną miłość do tych „przedsionków Pańskich”. Dzieje się już wiele, a będzie robione jeszcze więcej. Ale to temat na inny artykuł.

Będąc w Głogowie, warto obejrzeć imponujący kościół i dawne kolegium jezuickie przy pl. Powstańców Śląskich. Choć z dawnego kolegium została tylko jedna część, a kościół długo jeszcze leczyć się będzie z ran ostatniej wojny, to jednak to, co możemy zobaczyć, każe nam z podziwem spojrzeć na dzieło jezuitów w Głogowie.

Tagi:
jezuici Głogów

Rozpoczął się proces beatyfikacyjny byłego generała jezuitów o. Pedro Arrupe

2018-11-15 10:25

ts (KAI) / Rzym

W Rzymie został oficjalnie otwarty proces beatyfikacyjny byłego generała zakonu jezuitów, o. Pedro Arrupe. Poinformował o tym 14 listopada w liście do członków swego zakonu obecny generał ks. Arturo Sosa. Pochodzący z Hiszpanii o. Arrupe (1907-1991) był od 1965 aż do śmierci 28. przełożonym założonego przez św. Ignacego Loyolę (1491-1556) Towarzystwa Jezusowego. Zmarł w Wiecznym Mieście w 1991 r.

o. Waldemar Gonczaruk CSsR

O. Arrupe wprowadzał w życie postanowienia Soboru Watykańskiego II, wywierając wpływ na zmianę profilu zakonu. W tym czasie, zwłaszcza w latach siedemdziesiątych, wiele kół kościelnych krytykowało zakon za jego zaangażowanie społeczne w krajach Ameryki Łacińskiej i za łagodzenie surowych reguł zakonnych. Urodził się 14 listopada 1907 r. w Kraju Basków. Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił w 1927 r. po czterech latach studiów medycznych na uniwersytecie w Madrycie. Studia teologiczno-filozoficzne odbywał w Hiszpanii, Belgii oraz Holandii. Po święceniach kapłańskich w 1936 udał się do USA, gdzie podjął posługę duszpasterską wśród emigrantów.

W 1938 jako misjonarz rozpoczął pracę w Japonii. Tam w 1941 roku, po ataku Japończyków na Pearl Harbor, został prewencyjnie aresztowany przez Amerykanów. Po wyjściu z aresztu objął funkcję przełożonego i mistrza nowicjatu na przedmieściach Hiroszimy, gdzie 6 sierpnia 1945 roku przeżył wybuch bomby atomowej. Mając doświadczenie medyczne, jako jeden z pierwszych, pospieszył z pomocą ofiarom.

22 maja 1968 r. wybrano go na generała Towarzystwa Jezusowego. Odpowiadając na potrzeby świata, podejmował rozległą działalność na rzecz sprawiedliwości społecznej, odnowił ducha jezuickiego szkolnictwa i wprowadził Towarzystwo Jezusowe w posoborową odnowę Kościoła. Gdy w sierpniu 1981 r. o. Arrupe uległ paraliżowi, początkowo zakonem kierował wyznaczony przez Jana Pawła II komisarz o. Paolo Dezza. W 1983 r. dokonano wyboru nowego generała, którym został o. Peter-Hans Kolvenbach z Holandii.

O. Pedro Arrupe zmarł 5 lutego 1991 r. W 1995 r. na życzenie o. Kolvenbacha, trumnę ze zwłokami jego poprzednika przeniesiono do kościoła jezuitów Il Gesù w Rzymie, gdzie pochowany jest również św. Ignacy Loyola. W 2013 r. hołd o. Arrupe złożył przy jego grobie papież Franciszek.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Program papieskiej podróży do Panamy z okazji XXXIV ŚDM

2019-01-21 16:52

st (KAI) / Panama

Publikujemy program pierwszej w roku 2019 podróży zagranicznej Ojca Świętego – do Panamy z okazji XXXIV Światowego Dnia Młodzieży. Papież odbędzie 8 spotkań z młodzieżą, wygłosi 7 przemówień oraz 3 homilie.

elpapacol/instagram

Środa, 23 stycznia 2019 r.

9.35 Wylot samolotem z Rzymu / Fiumicino do Panamy

16.30 (22.30 czasu polskiego)

Przylot na lotnisko Panama Tocumen

POWITANIE OFICJALNE

16.50 (22.50 czasu polskiego): Przejazd do Nuncjatury Apostolskiej

Czwartek, 24 stycznia 2019

9.45 (15.45 czasu polskiego): UROCZYSTOŚĆ POWITALNA przy wejściu głównym do Pałacu Prezydenckiego – Palacio de las Garzas

WIZYTA KURTUAZYJNA U PREZYDENTA REPUBLIKI w Pałacu prezydenckim – Palacio de las Garzas

10.40 (16.40 czasu polskiego): SPOTKANIE Z PRZEDSTAWICIELAMI WŁADZ, Z KORPUSEM DYPLOMATYCZNYM ORAZ PRZEDSTAWICIELAMI SPOŁECZEŃSTWA w Palacio Bolivar – Ministerstwo Spraw Zagranicznych

11.15 (17. 15 czasu polskiego): SPOTKANIE Z BISKUPAMI AMERYKI ŚRODKOWEJ w kościele św. Franciszka z Asyżu,

17.30 (23.30 czasu polskiego): UROCZYSTOŚĆ POWITANIA I OTWARCIE ŚDM na Campo Santa Maria la Antigua – Cinta Costera

Piątek, 25 stycznia 2019 r

10.30 (16.30 czasu polskiego): LITURGIA POKUTNA Z MŁODZIEŻĄ POZBAWIONĄ WOLNOŚCI w Centro de Cumplimiento de Menores Las Garzas w Pacora

11.50 (17.50 czasu polskiego): Przelot helikopterem do Nuncjatury Apostolskiej

17:30 (23.30 czasu polskiego): DROGA KRZYŻOWA Z MŁODZIEŻĄ na Campo Santa Maria la Antigua – Cinta Costera

Sobota, 26 stycznia 2019 r

9. 15 (15.15 czasu polskiego): MSZA ŚWIĘTA z poświęceniem ołtarza bazyliki katedralnej w Santa Maria la Antigua z kapłanami, osobami konsekrowanymi i ruchami wiernych świeckich

12.15 (18.15 czasu polskiego): Obiad z młodzieżą w Wyższym Seminarium Duchownym św. Józefa

18.30 (0.30 czasu polskiego): CZUWANIE Z MŁODZIEŻĄ na Campo San Juan Pablo II – Metro Park

Niedziela, 27 stycznia 2019

8.00 (14.00 czasu polskiego): MSZA ŚWIĘTA Światowego Dnia Młodzieży na Campo San Juan Pablo II – Metro Park

10.45 (16.45 czasu polskiego): WIZYTA W HOGAR DEL BUEN SAMARITANO (Domu Dobrego Samarytanina) Anioł Pański

16.30 (23.30 czasu polskiego): SPOTKANIE Z WOLONTARIUSZAMI ŚDM na stadionie Rommel Fernandez

18.00 (24.00 czasu polskiego): UROCZYSTOŚĆ POŻEGNALNA na lotnisku międzynarodowym Panama City

18.15 (0.15 czasu polskiego): Wylot do Rzymu

Poniedziałek 28 stycznia 2019 r

11.50: Przylot na lotnisko Rzym / Ciampino

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Koncert kolęd 2019 300x300 nowy termin

ŚDM w Panamie: nawrócenie ekologiczne w praktyce

2019-01-23 17:29

vaticannews / Panama (KAI)

Pięć postulatów dotyczących troski o naszą planetę - wspólny dom - znajduje się w odezwie skierowanej z okazji Światowych Dni Młodzieży do przywódców politycznych oraz odpowiedzialnych za różne światowe instytucje. Zostały one sformułowane na zakończenie kongresu pod hasłem: „Nawrócenie ekologiczne w praktyce”, który odbył się w tych dniach w Panamie.

geralt/pixabay.com

Młodzi wskazują na potrzebę osiągnięcia poziomu 100 proc. energii odnawialnej oraz redukcję gazów cieplarnianych do poziomu 1,5 procenta, jak postulowało porozumienie z Paryża z 2015 r. Następnie odnoszą się do problemu migracji i wzywają do podjęcia konkretnych działań w duchu ustaleń Paktu Globalnego dotyczącego migracji.

Jednym z punktów jest także potrzeba takiego zaangażowania, aby do 2030 r. zachować przynajmniej 30 proc. ekosystemów planety, ze szczególnym uwzględnieniem ludów tubylczych, które żyją w regionach najbardziej bogatej biosfery. Postulują, aby w tym okresie zapewniono też powszechny dostęp do wody pitnej.

Młodzi wzywają także do ochrony płuc planety, którymi jest Puszcza Amazońska. Pojawia się także punkt dotyczący ekonomii w duchu integralnego rozwoju przełamującego współczesny mit ciągłego materialnego postępu oraz paradygmat nieograniczonego wzrostu. Proszą biskupów i odpowiedzialnych za Kościół o wdrożenie zaleceń z encykliki „Laudato si”.

Dokument zachęca do poważnego podjęcia tematu nawrócenia ekologicznego poprzez programy edukacyjne oraz formacyjne na wszystkich poziomach, a także realizację różnych inicjatyw podkreślających wymiar ekologiczny wiary, także poprzez obchodzenie Dnia dla stworzenia. Potrzebne jest systematyczne zaangażowanie u samych podstaw. Ważne pozostaje także nawrócenie w zakresie stylu życia, aby był pełen prostoty i umiaru.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem